Trở lại trong tiếng con trẻ rộn ràng hồn nhiên từ bên trường vang sang. Vừa rồi có hai đứa cháu đi thi, cộng cả điểm ưu tiên khu vực, một đứa vừa đạt điểm sàn, một đứa vẫn hụt. Điệp cũng gắng học, đạt giải học sinh giỏi Hóa. Thi tốt nghiệp là một trong ba người có điểm số dẫn đầu của trường. Các thầy cô và bạn bè vào thăm, ai cũng ái ngại. Ấy thế mà anh này học giỏi. Cái sự thỏa mãn và tâm lý hưởng thụ nó làm con người ta sinh ỷ lại, thì làm sao mà học hành giỏi giang được. Thi vào Đại học Sư phạm ở Thủ đô, vượt điểm chuẩn của trường.
Vật chất khấm khá là điều kiện tốt cho sự học hành, nhưng thiếu cái chí thì nảy sinh thỏa mãn, hưởng thụ. Báo kể rằng suốt ba niên học cấp III, anh này chỉ có hai bộ áo xống sờn rách, đi chiếc xe đạp cũ tróc hết sơn kêu lạch cạch suốt dọc đường đến trường. “ Con người ta hơn nhau ở cái chí!” Hai ông lão nhắc lại lần nữa câu ấy và cùng thưởng thức hụm chè xanh chát đậm.
Thì cháu đích tôn ông cũng thế. Ông lão tóc hoa râm cũng chép miệng bổ sung. Nhà chả có gì đáng tiền. Hai ông lão thảnh thơi. Khó chịu lắm. Anh này tên là Điệp, nhà ở mãi làng Toòng Sành giáp chân núi trong Cốc San.
Bố mẹ sắm sanh cho chẳng thiếu thứ gì. Tựu trung hai ông lão đều ngẫm ra rằng: Lúc khó khăn phải nuôi cái chí. Ông lão tóc bạc ngoặt sang chuyện con cháu nhà mình. Hồi bao cấp khó khăn, ông bà lam lũ, chắt chiu, nuôi bốn con ăn học, hai người đỗ đại học ngay năm đầu, hai người ôn lại thi năm sau cũng đã đỗ.
Cho đi học thêm nhóm này nhóm khác. May mà được xuân đường chủ nhiệm gọi về ôn luyện. Vậy mà người anh là học trò giỏi toàn diện, đỗ vào đại học và năm nay học lên năm thứ tư.
Ấy thế mà đến lượt mấy đứa cháu đều học hành nhàng nhàng. Một anh, một chị đã mua ô tô. Khi đời sống khấm khá càng phải nuôi cái chí vươn lên.
“ Thế nên, con người ta lúc nào cũng cần có cái chí!” Hai ông cụ trầm mặc. Biết nhà nghèo, không có gì trông để học đại học, nên thi tốt nghiệp xong, anh chàng đi làm thợ sơn. Hai cốc nước chè vàng sánh lặng im trên bàn! Tiếng trống bên trường báo giờ ra chơi vang lên. Hôm rồi “xem mạng xem lưới”, ối giời, đi thi cho nó đông! Mà bác mẹ nó ngày xưa học hành ra gì cả đấy chứ! Hai ông lão trầm ngâm theo dòng suy nghĩ của mỗi người.
Lời người này tiếp nối, bổ sung lời người kia. Ông tóc hoa râm kể về học sinh ở ngay ở miền núi mình. Hai ông lão này đã từng đau dạ dày cái hồi ăn độn sắn độn ngô, biết cái bệnh ấy ra sao rồi. Hai anh em mồ côi mẹ từ bé, một mình bố nuôi hai con ăn học.
Hóa ra, ý nghĩ hai người giống nhau. Ôi giời, nhà nghèo, chồng ra thành phố vá săm và chạy xe ôm, cơm cháo ăn ngủ chui rúc, vợ ở nhà làm đồng và tranh thủ đi làm công, thế mà nuôi hai con gái học đại học, hai con trai sinh đôi, một đỗ thủ khoa Đại học Y Hà Nội, một đỗ Bách khoa điểm cao. Ăn uống kham khổ, tí tuổi mà đã đau dạ dày. Nhà trường quy định học trò đến trường phải đi dép có quai hậu, ấy thế mà mình anh này đi dép tổ ong vẹt gót, các thầy cô cũng cảm thông coi là biệt lệ.
Bây giờ các anh chị công tác ở thành phố, đời sống khá giả.
Hôm thi, cả hai bố mẹ xin nghỉ phép đưa đi, thuê nhà nghỉ máy lạnh ở mấy ngày. Con người ta hơn nhau ở cái chí! Lại còn chuyện mới đây. Cao Văn Tư.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét